Najem krótkoterminowy czy długoterminowy – porównanie dla właściciela mieszkania, wymiar po wymiarze
Najem krótkoterminowy czy długoterminowy to wybór między modelem, który wymaga pracy przy każdej rezerwacji i daje zmienny przychód, a modelem, który wymaga pracy raz na rok, ale wiąże właściciela umową i ochroną lokatora.
Który model zarabia więcej – tej odpowiedzi tu nie ma, bo zależy od lokalu, terminu i kosztów, a rachunek dla konkretnego mieszkania to temat na osobny tekst. Jest za to porównanie w ośmiu wymiarach.
Każdy z nich ma niżej własną sekcję, od nakładu czasu po elastyczność wyjścia, a różnice prawne pochodzą z ustaw odczytanych u źródła w dniu publikacji, z numerami artykułów.
|
Najem krótkoterminowy czy długoterminowy – dwa modele i dwie podstawy prawne
Najem krótkoterminowy to usługa hotelarska z ustawy z 1997 roku, a najem długoterminowy to umowa najmu z Kodeksu cywilnego objęta ustawą o ochronie praw lokatorów.
Przy najmie na doby właściciel udostępnia mieszkanie na pojedynczy pobyt, a gość po wymeldowaniu nie ma już tytułu do lokalu. Ustawa o usługach hotelarskich (Dz.U. z 2023 r. poz. 1944, stan na 19 września 2026) opisuje usługi hotelarskie jako krótkotrwałe, ogólnie dostępne wynajmowanie domów, mieszkań, pokoi i miejsc noclegowych (art. 3 ust. 1 pkt 8). Można je świadczyć także w obiektach innych niż hotelarskie, jeśli spełniają one minimalne wymagania co do wyposażenia oraz wymagania sanitarne i przeciwpożarowe (art. 35 ust. 2). To, jak działa najem krótkoterminowy w praktyce, opisuje osobny tekst.
Przy najmie na rok właściciel zawiera umowę najmu. Zgodnie z art. 659 § 1 Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2026 r. poz. 795) wynajmujący oddaje najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a najemca płaci umówiony czynsz. Lokal służy wtedy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, a najemca jest lokatorem w rozumieniu ustawy o ochronie praw lokatorów (Dz.U. z 2023 r. poz. 725, stan na 19 września 2026).
Na 14 października 2026 r. żaden obowiązujący przepis nie wyznacza progu w dniach dla najmu krótkoterminowego. Próg 30 dni pochodzi z nowelizacji, którą Sejm uchwalił 8 października 2026 r. (pierwotny rządowy druk sejmowy 2865, uchwalona wersja to druk 3119) i która czeka na Senat i podpis Prezydenta – jeszcze nie obowiązuje. O kwalifikacji decyduje cel i sposób udostępniania lokalu, nie nazwa w ogłoszeniu.
Osiem wymiarów porównania zamiast jednego rankingu
Najem krótkoterminowy i długoterminowy różnią się w ośmiu wymiarach, a żaden z nich nie brzmi „który zarabia więcej”.
Pytanie „co się bardziej opłaca” nie ma odpowiedzi bez danych o konkretnym mieszkaniu. Potrzebne są stawki w okolicy, koszty obsługi, stan lokalu i to, ile własnej pracy właściciel wliczy w rachunek. Bez tych liczb każda odpowiedź byłaby zgadywaniem, dlatego pytanie o zysk zostaje poza porównaniem. Porównanie obejmuje za to te wymiary, w których różnica jest widoczna niezależnie od kwot. Chodzi o to, ile pracy wraca, jak regularnie wpływa przychód, kto ponosi zużycie lokalu, kogo chroni ustawa i jak trudno zmienić zdanie.
| Wymiar | Najem krótkoterminowy | Najem długoterminowy | Od czego zależy waga dla właściciela |
|---|---|---|---|
| Nakład czasu | praca wraca z każdą rezerwacją – kontakt, klucze, sprzątanie, usterki | praca skupia się przy wyborze najemcy, umowie i końcu umowy | ile godzin w tygodniu właściciel może oddać lokalowi |
| Zmienność przychodu | suma pojedynczych pobytów, zależna od kalendarza i sezonu; płatność z góry | stała kwota z umowy co miesiąc; zmiana czynszu tylko przez pisemne wypowiedzenie z 3-miesięcznym terminem | czy właściciel może żyć z miesiącem bez wpływów |
| Pustostany | każda niezarezerwowana doba | przerwa między najemcami | profil popytu w lokalizacji |
| Zużycie lokalu | pełne wyposażenie od pierwszego dnia, rotacja gości i sprzątanie; właściciel widzi lokal między pobytami | codzienne użytkowanie przez lata; część nakładów ustawowo po stronie najemcy; właściciel widzi lokal rzadko | stan i wyposażenie lokalu |
| Relacja z najemcą albo gościem | gość jest konsumentem usługi na potwierdzony termin; relacja z regulaminu | najemca jest lokatorem; relacja z umowy i ustawy | czy właściciel chce sam decydować, kto jest w lokalu |
| Ochrona prawna stron | ustawa o ochronie praw lokatorów nie obejmuje pomieszczeń krótkotrwałego pobytu | lokator chroniony ustawowo – zamknięty katalog przyczyn wypowiedzenia, limit kaucji; szczegóły w Tabeli 2 | tolerancja ryzyka sporu |
| Elastyczność wyjścia | kończy się z ostatnią rezerwacją w kalendarzu | wypowiedzenie tylko z przyczyn i w terminach z ustawy albo umowy | plany wobec lokalu w horyzoncie roku |
| Podatki | różne zasady rozliczenia; zwolnienie z VAT tylko na cele mieszkaniowe; szczegóły w osobnych tekstach | jak obok – zależy od sytuacji właściciela, nie od modelu | sytuacja podatkowa właściciela |
Wymiary nie sumują się do jednego wyniku, bo ich waga zależy od czasu i tolerancji ryzyka właściciela. Kto ma czas, inaczej zważy nakład pracy niż ten, kto go nie ma. Kolejne sekcje rozwijają wymiary w tej samej kolejności co tabela, a ostatnia zbiera je w sześć pytań, które właściciel zadaje sobie przed decyzją.
Nakład czasu – co wraca przy każdej rezerwacji, a co raz w roku
Najem krótkoterminowy wymaga pracy przy każdej rezerwacji, najem długoterminowy skupia ją w kilku dniach w roku, głównie przy zmianie najemcy.
Przy najmie na doby cykl pracy wraca z każdą rezerwacją. Zaczyna się od odpowiedzi na zapytanie i potwierdzenia terminu w kalendarzu rezerwacji. Potem właściciel przekazuje klucze albo kod do zamka o godzinie wyznaczonej dobą hotelową, a po wyjeździe sprząta, pierze pościel i ręczniki oraz uzupełnia drobiazgi. W trakcie pobytu właściciel reaguje na usterki wtedy, kiedy się pojawią, a po wymeldowaniu odpowiada jeszcze na opinię gościa.
Przy najmie na rok praca skupia się w kilku dniach. Właściciel wybiera najemcę, podpisuje umowę, spisuje protokół zdawczo-odbiorczy i wraca do lokalu przy końcu umowy. W trakcie zostaje rozliczenie mediów i naprawy, które obciążają wynajmującego. Zgodnie z art. 662 § 1 Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2026 r. poz. 795) wynajmujący utrzymuje rzecz w stanie przydatnym do umówionego użytku przez cały czas najmu, a drobne nakłady związane ze zwykłym używaniem obciążają najemcę (art. 662 § 2).
Rotacja gości zmienia też charakter relacji. Przy najmie na rok właściciel zna jedną osobę i ma z nią jeden protokół. Przy najmie na doby co kilka dni wpuszcza do mieszkania kogoś nowego i za każdym razem sprawdza stan lokalu. Część właścicieli oddaje obsługę firmie zarządzającej, a co to zmienia w nakładzie czasu i w rozliczeniu, ma osobne omówienie.
Przychód, pustostany i sezon – regularność zamiast wysokości
Najem krótkoterminowy daje przychód zależny od kalendarza rezerwacji, najem długoterminowy stałą kwotę z umowy – porównuje się regularność, nie wysokość.
Przy najmie na doby przychód sumuje się z pojedynczych pobytów. Zależy więc od obłożenia, od sezonu i od tego, co dzieje się w mieście w danym tygodniu. Pustostan to każda niezarezerwowana doba, a cenę za dobę właściciel zmienia w kalendarzu z dnia na dzień, bez wypowiadania czegokolwiek.
Przy najmie na rok kwota z umowy wpływa co miesiąc niezależnie od sezonu. Pustostan to przerwa między najemcami. Podwyżka czynszu ma swoją procedurę. Zgodnie z ustawą o ochronie praw lokatorów (Dz.U. z 2023 r. poz. 725, stan na 19 września 2026) właściciel podwyższa czynsz przez pisemne wypowiedzenie jego dotychczasowej wysokości, najpóźniej na koniec miesiąca kalendarzowego (art. 8a ust. 1 i 3). Termin takiego wypowiedzenia wynosi 3 miesiące, chyba że umowa przewiduje dłuższy (art. 8a ust. 2).
Gość płaci z góry albo przy rezerwacji, więc zaległość czynszowa przy najmie na doby nie powstaje. Przy najmie na rok zaległość rozkłada się na miesiące. Wypowiedzenie z tego powodu ustawa dopuszcza dopiero wtedy, gdy lokator zalega co najmniej za trzy pełne okresy płatności, po pisemnym uprzedzeniu i wyznaczeniu dodatkowego miesięcznego terminu zapłaty (art. 11 ust. 2 pkt 2).
Wysokość przychodu w obu modelach liczy się dla konkretnego mieszkania, a metoda takiego rachunku i sezonowość wrocławskiego kalendarza to tematy na osobne teksty.
Zużycie lokalu i wyposażenie – dwa rytmy, nie jeden werdykt
Najem krótkoterminowy obciąża wyposażenie rotacją gości i sprzątaniem, a najem długoterminowy codziennym użytkowaniem przez lata – różni się rytm zużycia, nie jego istnienie.
Najem na doby wymaga pełnego wyposażenia od pierwszego dnia – pościeli w kilku kompletach, ręczników, sprzętu kuchennego, działającego internetu – oraz częstego prania i sprzątania. Wszystkie te koszty ponosi w praktyce właściciel, bo gość korzysta z usługi i nie jest najemcą. W zamian właściciel widzi lokal między pobytami i wyłapuje usterki na bieżąco.
Najem na rok rozkłada zużycie inaczej. Część wyposażenia wnosi najemca, a ustawa przypisuje mu drobne nakłady i naprawy z listy. Zgodnie z ustawą o ochronie praw lokatorów (Dz.U. z 2023 r. poz. 725, stan na 19 września 2026) najemcę obciąża naprawa i konserwacja m.in. podłóg, okien i drzwi, wbudowanych mebli oraz urządzeń sanitarnych i kuchennych (art. 6b ust. 2). Oddając w najem lokal opróżniony przez dotychczasowego najemcę, wynajmujący wymienia zużyte elementy wyposażenia (art. 6a ust. 2). Właściciel ogląda lokal rzadko.
Poradniki są w tym wymiarze sprzeczne. Jedne piszą o przyspieszonym zużyciu przy gościach, inne o dłuższej żywotności sprzętów, bo gość korzysta z mieszkania kilka dni, nie kilka lat. Bez konkretnego lokalu nie da się tego sprawdzić, dlatego zostaje różnica rytmu, nie werdykt o skali zużycia. Gość ocenia standard po opisie i zdjęciach, więc wyposażenie musi być gotowe do pokazania od pierwszej rezerwacji.
Ochrona prawna stron – lokator w mieszkaniu, gość w apartamencie
Najem krótkoterminowy nie podlega ustawie o ochronie praw lokatorów, bo gość zajmuje pomieszczenie krótkotrwałego pobytu, a najemca mieszkania jest lokatorem chronionym ustawowo.
Zgodnie z ustawą o ochronie praw lokatorów (Dz.U. z 2023 r. poz. 725, stan na 19 września 2026) lokalem w rozumieniu ustawy nie jest pomieszczenie przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób (art. 2 ust. 1 pkt 4). Katalog w przepisie jest otwarty, a kryterium stanowi przeznaczenie. Mieszkanie udostępniane gościom na doby spełnia je przez sposób udostępniania, nie przez nazwę lokalu. Lokatorem jest najemca lokalu albo osoba używająca go na innej podstawie niż własność (art. 2 ust. 1 pkt 1), a gość tej definicji nie spełnia.
Ochrona najemcy ma dwa najbardziej widoczne skutki. Właściciel wypowiada najem tylko z przyczyn wskazanych w ustawie, na piśmie i z podaniem przyczyny (art. 11 ust. 1). Przy zaległościach robi to dopiero po trzech pełnych okresach płatności, pisemnym uprzedzeniu i dodatkowym miesięcznym terminie zapłaty (art. 11 ust. 2 pkt 2). Kaucja zabezpieczająca nie może przekroczyć dwunastokrotności miesięcznego czynszu i podlega zwrotowi w ciągu miesiąca od opróżnienia lokalu, po potrąceniu należności wynajmującego (art. 6 ust. 1 i 4). Przy pobycie gościa ani limit, ani termin zwrotu z ustawy nie mają zastosowania – zasady kaucji wynikają z regulaminu pobytu i potwierdzenia rezerwacji. Gość jest konsumentem usługi, a ustawa o prawach konsumenta (Dz.U. z 2024 r. poz. 1796) wyłącza 14-dniowe prawo odstąpienia od umowy o zakwaterowanie z oznaczonym terminem (art. 38 ust. 1 pkt 12).
Czym najem okazjonalny i instytucjonalny różnią się od zwykłej umowy?
Ustawa daje właścicielowi dwa warianty obok zwykłej umowy. Najem okazjonalny zawiera osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej w zakresie wynajmowania lokali, na czas oznaczony nie dłuższy niż 10 lat (art. 19a ust. 1). Umowa wymaga formy pisemnej, aktu notarialnego o poddaniu się egzekucji i wskazania innego lokalu ze zgodą jego właściciela (art. 19a ust. 2 i 6). Kaucja nie przekracza sześciokrotności czynszu (art. 19a ust. 4), a umowę właściciel zgłasza naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 14 dni (art. 19b ust. 1).
Najem instytucjonalny zawiera wynajmujący prowadzący działalność gospodarczą w zakresie wynajmowania lokali, na czas oznaczony, również z aktem notarialnym i kaucją do sześciokrotności czynszu (art. 19f ust. 1, 2, 3 i 5). Jeśli po wygaśnięciu umowy najmu okazjonalnego najemca nie opróżnił lokalu dobrowolnie, właściciel doręcza mu pisemne żądanie opróżnienia lokalu. Po bezskutecznym upływie terminu składa wniosek o klauzulę wykonalności aktu notarialnego zamiast prowadzić proces o eksmisję (art. 19d ust. 2 i 4).
| Cecha | Najem zwykły | Najem okazjonalny | Najem instytucjonalny | Pobyt gościa na doby |
|---|---|---|---|---|
| Kto może być wynajmującym | każdy właściciel lokalu | osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej w zakresie wynajmowania lokali | wynajmujący prowadzący działalność gospodarczą w zakresie wynajmowania lokali | właściciel świadczący usługę hotelarską |
| Czas trwania | oznaczony albo nieoznaczony | oznaczony, nie dłuższy niż 10 lat | oznaczony | pojedynczy pobyt z datą przyjazdu i wyjazdu |
| Forma i załączniki | umowa; na piśmie, gdy najem trwa dłużej niż rok | forma pisemna pod rygorem nieważności; akt notarialny o poddaniu się egzekucji; wskazanie innego lokalu i zgoda jego właściciela; zgłoszenie do urzędu skarbowego w 14 dni | forma pisemna pod rygorem nieważności; akt notarialny o poddaniu się egzekucji | regulamin pobytu i potwierdzenie rezerwacji |
| Kaucja | do dwunastokrotności czynszu, zwrot w ciągu miesiąca | do sześciokrotności czynszu | do sześciokrotności czynszu | limit i termin zwrotu z ustawy nie stosują się; zasady z regulaminu |
| Jak kończy się korzystanie z lokalu | wygaśnięcie albo wypowiedzenie z przyczyn ustawowych | po wygaśnięciu – żądanie opróżnienia lokalu, a potem wniosek o klauzulę wykonalności aktu notarialnego | jak przy okazjonalnym | z datą wymeldowania; odwołanie na warunkach oferty, bez ustawowego 14-dniowego odstąpienia |
Ochrona lokatora to koszt wyjścia z najmu na rok, który właściciel przyjmuje razem ze stałym czynszem.
Elastyczność wyjścia – jak trudno zmienić model albo odzyskać mieszkanie
Najem krótkoterminowy kończy się z ostatnią rezerwacją w kalendarzu, a najem długoterminowy wypowiada się tylko z przyczyn i w terminach zapisanych w ustawie albo umowie.
Przy najmie na doby właściciel blokuje terminy w kalendarzu rezerwacji i po ostatnim wymeldowaniu ma lokal z powrotem. Może w nim zamieszkać, sprzedać go albo podpisać umowę na rok bez żadnego wypowiedzenia. Ograniczeniem są przyjęte rezerwacje, bo gość ma potwierdzony termin.
Zgodnie z art. 673 § 3 Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2026 r. poz. 795) najem na czas oznaczony obie strony mogą wypowiedzieć tylko w wypadkach określonych w umowie. Najem lokalu na czas nieoznaczony przy czynszu miesięcznym wypowiada się najpóźniej na trzy miesiące naprzód na koniec miesiąca kalendarzowego (art. 688). Właściciel lokalu mieszkalnego ma przy tym dodatkowe ograniczenie z ustawy o ochronie praw lokatorów (Dz.U. z 2023 r. poz. 725, stan na 19 września 2026). Wypowiada stosunek najmu tylko z przyczyn określonych w ustawie, na piśmie i z podaniem przyczyny (art. 11 ust. 1). Trzymiesięczny okres wypowiedzenia z Kodeksu nie daje więc właścicielowi mieszkania prawa do wypowiedzenia bez przyczyny.
Kto planuje w horyzoncie roku sprzedaż, własną wprowadzkę albo zmianę modelu, ma w najmie na rok koszt wyjścia zapisany w ustawie i w umowie. W najmie na doby ogranicza go tylko lista przyjętych rezerwacji. Pobyty dłuższe niż doba, ale krótsze niż rok, opisuje osobny tekst.
Podatki – różnica jest, ale rozstrzygnie ją osobny tekst
Najem krótkoterminowy i długoterminowy mogą podlegać różnym zasadom rozliczenia, a jedna różnica jest w ustawie o VAT – zwolnienie dotyczy wyłącznie najmu na cele mieszkaniowe.
Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy o VAT (Dz.U. z 2025 r. poz. 775, stan na 19 września 2026) zwolnione od podatku są usługi wynajmowania nieruchomości o charakterze mieszkalnym na własny rachunek wyłącznie na cele mieszkaniowe albo na rzecz społecznych agencji najmu. Pobyt turystyczny lub służbowy nie jest celem mieszkaniowym, więc usługa zakwaterowania na doby nie mieści się w tym zwolnieniu z uwagi na cel. To jedna z różnic w rozliczeniu obu modeli.
W podatku dochodowym różnica bierze się z czegoś innego – z tego, czy najem jest prywatny, czy prowadzony w działalności gospodarczej. O tym decyduje sytuacja właściciela, skala i sposób działania, nie sam wybór między dobą a rokiem. Forma prowadzenia najmu, podatek dochodowy i VAT to trzy tematy na osobne teksty.
Jak wybrać według własnego czasu i tolerancji ryzyka – Wrocław i powiat
Najem krótkoterminowy wybiera właściciel, który ma czas na obsługę i akceptuje zmienny przychód; najem długoterminowy ten, który woli stałą kwotę i rzadszy kontakt z lokalem.
- Ile godzin w tygodniu mogę oddać lokalowi? Kilka godzin co tydzień przemawia za najmem na doby, kilka dni w roku – za najmem na rok.
- Czy mogę żyć z miesiącem bez przychodu z mieszkania? Tak przemawia za najmem na doby, nie – za stałą kwotą z umowy.
- Czy planuję w ciągu roku sprzedaż, wprowadzkę albo zmianę modelu? Tak przemawia za najmem na doby, który kończy się z kalendarzem, nie – za umową na rok.
- Czy chcę sam decydować, kto jest w lokalu? Tak przemawia za najmem na doby; jeden sprawdzony najemca wystarczy – za najmem na rok.
- Czy lokal jest w pełni wyposażony? Tak przemawia za najmem na doby, lokal bez sprzętów – za najmem na rok, w którym część wyposażenia wnosi najemca.
- Czy mam kogoś do sprzątania i kluczy? Tak przemawia za najmem na doby, brak takiej osoby – za najmem na rok.
Wrocław i powiat dokładają do tego profil popytu. Popyt na noclegi ma tu dwa źródła, turystyczne w centrum i delegacyjne przy strefach biurowych oraz w strefie pracy Kobierzyce–Bielany Wrocławskie. To obserwacja własna serwisu, nie dane statystyczne. Dla mieszkania na osiedlu poza tymi źródłami popytu bardziej naturalny jest najem na rok. Zanim właściciel wystawi lokal, może sprawdzić, jak inni pokazują ofertę w katalogu obiektów noclegowych i jak prezentują się apartamenty na doby we Wrocławiu. Od strony miasta punktem wyjścia są noclegi we Wrocławiu.
Wybór można zmienić – kto dziś podpisze umowę na rok, po jej zakończeniu może przejść na doby, a w drugą stronę wystarczy zakończyć przyjęte rezerwacje.
Najczęstsze pytania o najem krótkoterminowy i długoterminowy
Kiedy opłaca się wynajem długoterminowy?
Wynajem długoterminowy mieszkania pasuje właścicielowi, który woli stałą kwotę co miesiąc od przychodu zależnego od kalendarza, ma mało czasu na obsługę i akceptuje rzadszy kontakt z lokalem. Przemawia za nim także położenie poza profilem popytu turystycznego i delegacyjnego. „Opłaca się” oznacza tu dopasowanie do sytuacji właściciela, nie wyższy zysk, bo tego bez danych o lokalu policzyć się nie da.
Jakie są minusy długoterminowego wynajmu?
Właściciel mieszkania wypowiada najem tylko z przyczyn określonych w ustawie o ochronie praw lokatorów, na piśmie (art. 11 ust. 1), a przy zaległościach dopiero po trzech pełnych okresach płatności, pisemnym uprzedzeniu i dodatkowym miesięcznym terminie (art. 11 ust. 2 pkt 2). Podwyżka czynszu wymaga pisemnego wypowiedzenia jego wysokości z 3-miesięcznym terminem (art. 8a). W czasie umowy właściciel nie ma swobodnego dostępu do lokalu.
Czy można zrezygnować z najmu długoterminowego?
Zależy od rodzaju umowy. Najem na czas oznaczony obie strony wypowiadają tylko w wypadkach określonych w umowie (art. 673 § 3 Kodeksu cywilnego), a najem lokalu na czas nieoznaczony – najpóźniej na trzy miesiące naprzód (art. 688). Właściciel mieszkania ma dodatkowo zamknięty katalog przyczyn z art. 11 ustawy o ochronie praw lokatorów. Umowa na czas oznaczony wygasa z upływem zapisanego okresu.
Jaka umowa najmu jest najlepsza dla wynajmującego?
Ustawa nie wskazuje najlepszej umowy. Daje trzy warianty. Najem okazjonalny jest dla osoby fizycznej bez działalności w zakresie wynajmu. Dodaje do zwykłej umowy akt notarialny o poddaniu się egzekucji i wskazanie innego lokalu, a kaucję ogranicza do sześciokrotności czynszu. Najem instytucjonalny zawiera wynajmujący prowadzący działalność w zakresie wynajmowania lokali. Wybór zależy od tego, czy właściciel taką działalność prowadzi.
Czy można łączyć najem krótkoterminowy i długoterminowy w jednym mieszkaniu?
Tak, ale sekwencyjnie – w sezonie lokal przyjmuje gości na doby, poza sezonem trafia do najemcy na dłuższą umowę. Każda zmiana to zmiana reżimu prawnego, bo gość jest odbiorcą usługi hotelarskiej, a najemca lokatorem chronionym ustawą. Każda ma też koszt wyjścia, w najmie na rok zapisany w ustawie i umowie. Pobyty miesięczne to temat na osobny tekst.
